مقدمه و راهنمای مطالعه کتاب

پیشگفتار مؤلف

سیستم‌های اطلاعات پروژه، که در این کتاب با عنوان کوتاه ساپ از آن یاد شده است، بیانگر دو محور مهم در دنیای امروز است. یکی موضوع سیستم‌های اطلاعاتی که بخش مهمی از عرصه فناوری اطلاعات را تشکیل می‌دهد و دیگری موضوع پروژه که یکی از موضوعات مهم در ادبیات اجرایی و مدیریتی امروز جهان است.

با توجه به افزایش برنامه‌های راهبردی در جهان و اهمیت پروژه‌ها به‌عنوان عناصر برنامه‌ریزی و کنترل این برنامه‌ها، تعداد پروژه‌ها رو به افزایش گذاشته و اهمیت دانش مدیریت پروژه نیز روزبه‌روز بیشتر شده است. از سوی دیگر، پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات سازمان‌ها را بر آن داشته است تا از این ابزارها برای ایجاد مزیت رقابتی استفاده کنند.

سازمان‌های پروژه‌محور نیز همگام با سایر سازمان‌ها در جهت استفاده از این امکانات ابزاری گام‌های زیادی برداشته‌اند. تولید و عرضه تعداد زیاد نرم‌افزارهای مدیریت پروژه در دنیا، که هر یک امکانات و مشخصات خود را تبلیغ می‌کنند، نشان‌دهنده فراگیر بودن این بازار و نیاز جامعه مدیریت پروژه است.

با وجود این، تبلیغات فروشندگان این تصور را ایجاد کرده است که هر سازمانی با تهیه و استقرار این سیستم‌ها، تمام مشکلات خود را برطرف خواهد کرد و به سمت سازمان‌های پیشرو حرکت می‌کند. این تبلیغات اگرچه الزاماً نادرست نیست، اما همه واقعیت را نشان نمی‌دهد و بیشتر شبیه کوه یخی است که بخش اصلی آن زیر آب پنهان مانده است.

این واقعیت زمانی برای من آشکار شد که با تعداد زیادی از سازمان‌ها و نرم‌افزارهای پیاده‌سازی‌شده در آن‌ها مواجه شدم و شاهد عدم کارایی این سیستم‌ها بودم. همین موضوع مرا به جست‌وجوی دلایل این ناکامی‌ها سوق داد، اما منبع و مرجع مناسبی که بتواند در این زمینه راهگشا باشد نیافتم.

پس از آنکه جست‌وجو برای دسترسی به منابع و مراجع در این زمینه به نتیجه نرسید، مطمئن شدم این موضوع از موضوعاتی است که به‌دلیل پیچیدگی از یک طرف و نیاز به تسلط هم‌زمان بر دو حوزه مدیریت پروژه و فناوری اطلاعات از طرف دیگر، کمتر به آن پرداخته شده است.

در سال‌های گذشته، تعداد زیادی از دانشجویان دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد به‌صورت مستقیم یا از طریق سایت‌های مرتبط با من تماس گرفتند و همگی از نبود منابع در این موضوع اعلام نارضایتی کرده و درخواست مطلب داشتند. این موضوع، کمبود منابع و مراجع در این حوزه را تأیید می‌کرد.

عدم دسترسی به ابزارهای مناسب و عدم تطبیق ابزارهای موجود با نیازهای کشور، ما را بر آن داشت تا خودمان برای تولید چنین سیستم‌هایی اقدام کنیم. این دیدگاه باعث شد از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۸۴ اولین سیستم ساپ کشور را در یکی از سازمان‌های پروژه‌محور طراحی و مستقر کنیم.

پس از موفقیت به‌دست‌آمده در این حرکت و بنا به نیاز جامعه مدیریت پروژه کشور، این سیستم‌ها در چندین سازمان دیگر نیز مستقر شدند و مجموعه تجربه‌های ما در طراحی، پیاده‌سازی و استقرار این سیستم‌ها به سطح بیشتری از بلوغ رسید.

پس از این فعالیت‌ها و با توجه به مشکلاتی که در سازمان‌های پروژه‌محور مشاهده شد، به این نتیجه رسیدم که لازم است با ارائه کتابی، این موضوع بیشتر تشریح شود و با استفاده از تجربه‌های شخصی و با نگاه تحلیلی به مراجع مدیریت پروژه، سیستم‌های اطلاعاتی و مدیریت فرآیندها، ارتباط منطقی و تعریف مناسبی از این حوزه ارائه گردد.

معرفی سیستم‌های اطلاعات پروژه به‌عنوان یک حوزه دانش، موضوعی است که برای اولین بار در این کتاب مطرح شده است و نیازمند بسط و شرح بیشتر است. این کتاب آغازی بر این مسیر است و به همین دلیل به‌عنوان ویرایش اول تألیف شده است.

از خوانندگان محترم درخواست می‌شود با ارائه نظرهای خود، به توسعه این حوزه دانش کمک کنند.

راهنمای مطالعه کتاب

این کتاب در قالب چهار فصل و یک پیوست ارائه شده است. ترتیب ارائه‌شده در کتاب نشان‌دهنده توالی پیشنهادی مطالعه است و توصیه می‌شود خوانندگان کتاب را به همین ترتیب مطالعه کنند.